Lènga tamil

Da Uicchipèdie, 'a 'ngeclopedije lìbbere.
Zumbe a: navighesce, cirche
Segui progetto.png
Tamil (தமிழ் tamiḻ )
Ccrejate da: {{{creatore}}} nel {{{anno}}}
Contesto: {{{contesto}}}
Parlate in: India, Sri Lanka
Reggione:Parlate in: Asie meridionale
Periode: {{{periodo}}}
Crestiane: 74 miglione
Classifeche: 18
Scritture: Abugida Tamil
Tipologgie: SOV
Filogenese:

Lènghe dravidiche
 Meridionale
  Tamil-Kannada
   Tamil-Kodagu
    Tamil-Malayalam
     Tamil
      
       
        
         
          
           
            
             
              

Statuto ufficiale
Naziune: bandiera Indie
bandiera Sri Lanka
bandiera Singapore
Regolate da: nisciuna regolazione ufficiale
Codici di classificazione
ISO 639-1 ta
ISO 639-2 tam
ISO 639-3 tam  (EN)
SIL TAM  (EN)
SIL {{{sil2}}}
Estratte in lènghe
Dichiarazione universale de le deritte de l'uemmene - Art.1
மனிதப் பிறவியினர் சகலரும் சுதந்திரமாகவே பிறக்கின்றனர்; அவர்கள் மதிப்பிலும் உரிமைகளிலும் சமமானவர்கள். அவர்கள் நியாயத்தையும் மனசாட்சியையும் இயற்பண்பாகப் பெற்றவர்கள். அவர்கள் ஒருவருடனொருவர் சகோதர உணர்வுப் பாங்கில் நடந்துகொள்ளல் வேண்டும்.
Il Padre Nostro
மனிதப் பிறவியினர் சகலரும் சுதந்திரமாகவே பிறக்கின்றனர்; அவர்கள் மதிப்பிலும் உரிமைகளிலும் சமமானவர்கள். அவர்கள் நியாயத்தையும் மனசாட்சியையும் இயற்பண்பாகப் பெற்றவர்கள். அவர்கள் ஒருவருடனொருவர் சகோதர உணர்வுப் பாங்கில் நடந்துகொள்ளல் வேண்டும்.
Traslitterazione
Maṉitap piṛaviyiṉar čakalarum čutantiramākavē piṛakkiṉṛaṉar; avarkaḷ matippilum urimaikaḷilum čamamāṉavarkaḷ. Avarkaḷ niyāyattaiyum maṉačāṭčiyaiyum iyaṛpaṇpākap peṛṛavarkaḷ. Avarkaḷ oruvaruṭaṉoruvar čakōtara uṇarvup pāṅkil naṭantukoḷḷal vēṇṭum.
Lènga - Elenghe de le lènghe - Linguistica
'U loghe de Uicchipèdie Vè vide 'a Wikipedia [[:{{{codice2}}}:|in {{{nome2}}}]]!
'U loghe de Uicchipèdie Visita la Wikipedia [[:{{{codice3}}}:|in {{{nome3}}}]]!
{{{mappa}}}
Pilcrow.svg Sta pàgene pò essere ca tène carattere Unicode.

'U tamil jè 'na lènga appartenende ad 'a famigghie de le lènghe dravidiche pure ce jè 'a lènga ufficiale d'ô State de l'Indie d'u Tamil Nadu jè parlate pure jndr'ô Sri Lanka, jè une de le quatte lènghe ufficiale de Singapore e jndre 'na minoranze pure jndr'à Federazione Malese.

Letterature, Alfabbète[cangecange 'a sorgende]

'A letterature tamil jè documentate a partire da le prime sèchele a.C. - 'a prime opere canosciute jè 'u Tolkāppiyam (jndr'ô tamil: தொல்காப்பியம்), 'a cchiù andiche grammateche dope quèdde sanscrite de Pānini (jndr'ô sanscrite: पाणिनि). 'A lènga malayālam (മലയാളം) jè strittamende 'mbarentate a 'u tamil, purcè le dò se sonde distinde da 'u proto-tamil-malayālam a partì da 'u VIII sèchele d.C. cirche. L'alfabbète tamil (o cchiù correttamende, 'u sisteme de scretture sillabeche o abugida tamil) derive da 'u sisteme de scretture Grantha (jndr'ô sanscrite, ग्रन्थ) e tène 247 lettere.

Grammateche[cangecange 'a sorgende]

'U tamil jè 'na lènga de tipe agglutinante d'u tipe Soggette Oggette Verbe (SOV). Le parole sonde comboste da 'na radice aunite a cchiù affisse.

Solitamende, le affisse sonde suffisse, ca pòtene esse de tipe derivazionale (ca cangiane 'u segnefecate de 'na parole) o 'nflessionale (ca indicane 'a persone, 'u numere, 'u mode, 'u timbe, ecc.). Non ge stè 'nu limite a 'u numere de affisse, e quiste pòte purtà ad 'a formaziune de luènghe parole, ca corrispondone a cchiù parole o a 'na frase 'ndere jndr'à lènga tagliàne. Pè esembie, 'a parole pōkamudiyātavarkalukkāka segnefeche "a favore de chidde ca non ge pòtene scè", e conziste de le seguende morfeme:

pōka     muṭi     y     āta     var     kaḷ     ukku     āka    
scè     combiere     puNarci
(termine tamil pè 'u sandhi)
    negazione
('mbersunale)
    nominalizzazione
jidde/jedde ca fàce
    plurale     a        

Le parole formate cu 'u raggruppamende de cchiù de jedde, sonde assaje spesse difficele da traducere. Jndre 'nu articole de The Times se reporte ca jndr'ô 2004 'a parole tamil செல்லாதிருப்பவர் (sellaathiruppavar), ca segnefeche 'nu certe tipe de assenze 'ngiustifecate d'a scole ('nglise truancy), ere a l'ottave puèste jndre 'na classifeche de le dece parole cchiù difficele da traducere[1].

Stuezze d'u discorse[cangecange 'a sorgende]

Sostandive[cangecange 'a sorgende]

Le sostandive (e le pronome) sonde classefecate jndre dò super-classe (tiṇai)): le raziunale (dèi, uemmene) e le irraziunale (animali, oggette, cungette astratte).

Le suffisse sonde ausate cu 'na funzione analoghe a le case nominale. Ausanne (forse 'n mode 'mbroprie) 'a terminologgije grammatecale d'u sanscrite e de otre lènghe indoeuropee, alcune grammateche tradiziunale recanoscene almene 8 case: nominative, accusative, dative, comitative, genitive, strumendale, locative e ablative. Comungue, le grammateche muderne conzideranne quèste classefecazione artificiale, purcè ogne suffisse o combinazione de cchiù suffisse jè 'n prateche 'nu case nominale scucchiáte.

Le sostandive tamil pòtene pure tenè une de le seguende quàtte prefisse, i, a, u ed ee, ca equivalgone a le demostrative d'a lènga tàgliane. Pè esembie, 'a parole vaḷi ("vie") pòte devendà ivvaḷi ("quèste vie"), avvaḷi ("quèdde vie"), uvvaḷi ("'a vie medie") e evvaḷi ("quale vie").

Verbe[cangecange 'a sorgende]

Accussì cumme pè le sostandive, le verbe tamil pòtene esse coniugate pè mezze de le suffisse. 'Na forme tipiche d'u verbe tamil terrà 'nu certe numere de suffisse, ca stonne a segnefecà l'uemmene, 'u numere, 'u mode, 'u timbe e 'a vôsce, cumme jndre l'esembie aḷintukkoṇṭiruntēn ("me stavane squascianne").

'U verbe tène ttrè timbe semblice (passate, presende, future), indicate da suffisse semblice, e 'na serie de perfette, indicate da suffisse comboste. 'U mode jè 'mblicite jndr'ô tamil, e jè segnalate da le stesse suffisse ca indicane 'u timbe verbale. Quiste indicane se l'azione jè irreale, possibbele, putenziale o reale.

Sindasse[cangecange 'a sorgende]

Ad eccezione de le combonimende poeteche, 'u suggètte se iacchie sembre de nnanze a l'oggette, e 'u verbe conclude 'a frase. Quiste jè l'ordene tipeche de le lènghe SOV (Suggette-Oggette-Verbe), pure ce proposizione de tipe Oggette Suggette Verbe (OSV) non ge sonde rare.

Jndr'ô tamil non ge stonne le pronome relative, me cu l'ause de l'agglutinazione se riesce a comunecà ô stesse segnefecate. Pè esembie, 'a frase "Chiame 'u uagnune ca hagghie 'mbarate 'a leziune" avrà da esse tradotte jndr'ô tamil cu "Quèdde-leziune-ca-'mbarate-uagnune chiame".

Sociolènguisteche[cangecange 'a sorgende]

'A lènga tamil (jndr'ô tamil: தமிழ்) se caratterizze pè 'na diglossie 'mbrà lènga colloquiale (koduntamil) e lènga formale (centamil).

Curiosità[cangecange 'a sorgende]

'A parole catamarano derive da 'u tamil kattu-maram: kattu "legà" + maram "àrvule".

Note[cangecange 'a sorgende]

  1. (EN) 'Illunga' tops ten toughest words that leave translators tongue-tied. 22-06-2004. URL conzultate 'u 02-10-2008.

Vôsce cullegate[cangecange 'a sorgende]

Otre pruggette[cangecange 'a sorgende]

Collegamende sus a indernette[cangecange 'a sorgende]

</noinclude>